Perspektywa LIBELI. Dzielimy się naszymi spostrzeżeniami dotyczącymi etykiet i znakowania opakowań. Artykuł ma charakter informacyjny i branżowy; nie stanowi porady prawnej, opinii prawnej ani oficjalnej wykładni PPWR. Przykłady ilustrują pytania, które warto rozważyć, i nie przesądzają zgodności konkretnego wyrobu. Przed decyzją dotyczącą obowiązków prawnych należy sprawdzić aktualne przepisy, właściwe wyjaśnienia oraz okoliczności danego zastosowania, a w razie wątpliwości skonsultować je ze specjalistą.

PPWR a etykiety: nasze spostrzeżenia i pytania z perspektywy branży

Czy każda etykieta jest opakowaniem? Czy udział tworzywa poniżej 5% zwalnia z wymagań PPWR? Czy na opakowaniu trzeba umieścić kod QR? Takie pytania pojawiają się przy projektowaniu etykiet i przygotowywaniu dokumentacji. Odpowiedź zależy od funkcji wyrobu, konkretnego obowiązku oraz terminu jego stosowania.

PPWR, czyli rozporządzenie (UE) 2025/40 dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, trzeba czytać łącznie z definicjami i załącznikami. W naszej ocenie szczególnie ważne jest sprawdzanie zakresu wyjątków i dat stosowania poszczególnych wymagań.

Skąd biorą się różnice w odczytywaniu PPWR?

W dyskusji o PPWR warto rozdzielić trzy sytuacje. Pierwsza to rzeczywista trudność w ustaleniu relacji między przepisami. Druga to przypadek graniczny: zasada jest opisana, ale trzeba ocenić konstrukcję konkretnego wyrobu. Trzecia to uproszczenie, które pomija zakres wyjątku lub termin obowiązku.

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Jednak nie każda różnica zdań oznacza, że obie interpretacje są równie dobrze uzasadnione. Czasami wystarczy sprawdzić, do którego artykułu odnosi się przywoływany wyjątek.

1. Czy etykieta jest opakowaniem?

Załącznik I do PPWR wymienia m.in. etykiety samoprzylepne umieszczane na innych opakowaniach oraz etykiety zawieszane lub umieszczane bezpośrednio na produkcie jako przykłady objęte definicją opakowania. Nie oznacza to jednak, że każdy wyrób nazywany potocznie etykietą można zakwalifikować bez sprawdzenia jego zastosowania.

Znaczenie ma funkcja etykiety i jej związek z produktem lub opakowaniem. Dlatego sama nazwa handlowa materiału nie wystarcza do oceny. Inne pytania powstaną przy etykiecie butelki, inne przy oznaczeniu urządzenia czy nośniku identyfikacyjnym.

Nasza praktyczna uwaga: opisuj zastosowanie, powierzchnię i konstrukcję etykiety. Pytanie o zgodność powinno dotyczyć określonego wyrobu w określonym użyciu.

2. Etykieta z RFID: technologia nie rozstrzyga całej kwalifikacji

Załącznik I wskazuje identyfikatory RFID wśród przykładów wyrobów niebędących opakowaniami. Jednocześnie wymienia etykiety jako przykłady opakowań. Powstaje więc pytanie o wyrób łączący obie funkcje.

W przeanalizowanych na potrzeby tego wpisu dokumentach nie znaleźliśmy ogólnego rozstrzygnięcia dla wszystkich etykiet zintegrowanych z RFID. Dlatego pozostawiamy to jako pytanie do indywidualnej oceny funkcji i konstrukcji konkretnego wyrobu. Nie przesądzamy, że każda taka etykieta jest opakowaniem albo że każda korzysta z wyłączenia.

Nasza praktyczna uwaga: przy zamawianiu warto opisać funkcję identyfikatora, materiał nośnika i sposób jego połączenia z etykietą oraz opakowaniem.

3. Próg 5% nie zwalnia z całego PPWR

Doprecyzowania wymaga stwierdzenie: „etykieta waży mniej niż 5% opakowania, więc PPWR jej nie dotyczy”. Art. 7 ust. 5 lit. b odnosi wyjątek do części z tworzyw sztucznych stanowiących mniej niż 5% masy całej jednostki opakowania oraz do określonych wymagań minimalnej zawartości recyklatu.

FAQ Komisji z sierpnia 2026 r. podaje przykład szklanej butelki z metalowym zamknięciem i plastikową etykietą: przy ocenie wskazanego wyjątku masę etykiety porównuje się z masą butelki razem z zamknięciem i etykietą (część V, pytanie 7). To inny temat niż ocena możliwości recyklingu gotowego opakowania. Jednocześnie niewielka masa elementu nie dowodzi, że nie wpływa on na sortowanie, oddzielanie materiałów lub jakość odzyskanego surowca.

Nasza praktyczna uwaga: przy powoływaniu się na próg procentowy trzeba wskazać konkretny przepis, sposób obliczenia udziału i obowiązek objęty wyjątkiem. „Mniej niż 5%” nie oznacza również tego samego co „nie więcej niż 5%”.

4. Trwałość etykiety i recykling trzeba oceniać razem

W art. 12 ust. 5 wymaga widocznego, czytelnego i trwałego umieszczenia oznaczeń wymienionych w tym przepisie. Nie jest to ogólna reguła dotycząca każdej etykiety. Z perspektywy technicznej etykieta powinna spełniać swoją funkcję w przewidzianych warunkach użytkowania. Informacja, która znika w transporcie albo staje się nieczytelna w magazynie, nie spełnia potrzeb odbiorcy. Jednocześnie projekt opakowania wymaga uwzględnienia zachowania jego elementów po zakończeniu użytkowania.

Załącznik II, tabela 4, uwzględnia wpływ powierzchni pokrytej etykietą, jej materiału i rodzaju kleju na sortowanie oraz jakość surowca wtórnego. W naszej ocenie trwałość podczas użytkowania i możliwość oddzielenia w odpowiednim procesie nie muszą się wykluczać. Nie uzasadnia to jednak twierdzenia, że każda etykieta musi mieć klej zmywalny. Dobór rozwiązania zależy od materiału opakowania i właściwego procesu przetwarzania.

Nasza praktyczna uwaga: materiał wierzchni, klej, zadruk i opakowanie należy rozpatrywać jako współpracujący zestaw. Nazwa jednej technologii nie jest dowodem zgodności wszystkich zastosowań.

5. Kompostowalność nie oznacza tego samego dla wszystkich etykiet

Natomiast art. 9 ust. 1 przewiduje szczególne wymagania dotyczące samoprzylepnych etykiet na owocach i warzywach, z terminem 12 lutego 2028 r. Odnosi je do zgodności ze standardem kompostowania w warunkach przemysłowych, a tam, gdzie wymagają tego państwa członkowskie, również z odpowiednimi standardami kompostowania domowego.

Z tego przepisu nie wynika obowiązek kompostowalności wszystkich etykiet; osobno trzeba uwzględnić możliwość wymagań krajowych w granicach art. 9 ust. 2. Ponadto nie można utożsamiać papierowego materiału wierzchniego z kompostowalnością gotowej konstrukcji zawierającej klej, farby i powłoki.

Nasza praktyczna uwaga: pytaj o dowody obejmujące gotowy wyrób oraz o warunki, do których odnoszą się deklarowane właściwości.

6. Kod QR nie jest uniwersalnym zamiennikiem oznakowania

Art. 12 przewiduje rozwiązania cyfrowe w określonych zastosowaniach. Nie należy z tego wyciągać wniosku, że wszystkie wymagane informacje na każdym opakowaniu można zastąpić dowolnym kodem QR.

W tym celu trzeba sprawdzić rodzaj informacji, kategorię opakowania, dopuszczalny sposób udostępnienia danych i właściwy termin. Art. 12 ust. 1 przewiduje też wyłączenia z obowiązku oznakowania składu materiałowego: dla opakowań transportowych innych niż opakowania dla handlu elektronicznego oraz dla opakowań objętych systemem kaucyjnym. Nie jest to wyłączenie z całego PPWR.

Przykładowo art. 12 ust. 2 przewiduje dla opakowań wielokrotnego użytku przekazywanie dalszych informacji przez kod QR lub inny wskazany cyfrowy nośnik. Ustęp 3 przewiduje wyjątek dla systemów o obiegu otwartym bez operatora. Z kolei ustęp 1 dopuszcza dodatkowe informacje cyfrowe wspierające sortowanie. Są to różne zastosowania, a nie jeden obowiązek dla każdego opakowania.

W odniesieniu do oznakowania składu materiałowego podstawowy termin to 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiące od wejścia w życie właściwego aktu wykonawczego — stosuje się termin późniejszy. Dla oznaczeń opakowań wielokrotnego użytku ustęp 2 wskazuje 12 lutego 2029 r. albo 30 miesięcy od właściwego aktu, również z wyborem terminu późniejszego. Daty te nie oznaczają, że wszystkie obowiązki informacyjne PPWR zaczynają działać dopiero wtedy.

Nasza praktyczna uwaga: planowanie oznakowania obejmuje treść danych i ich dostępność. Wydrukowanie czytelnego kodu jest tylko jednym z elementów tego procesu.

O co naszym zdaniem warto zapytać przed zamówieniem etykiet?

• Jaką funkcję pełni wyrób i na jakim opakowaniu będzie używany?
• Jakie materiały, kleje, farby i powłoki obejmuje konstrukcja?
• Jakie obowiązki dotyczą danego podmiotu i konkretnego zastosowania?
• Do którego przepisu odnosi się deklarowany wyjątek?
• Jakie dokumenty i wyniki oceny potwierdzają właściwości gotowego rozwiązania?
• Czy uwzględniono szczególny termin oraz aktualne akty i wyjaśnienia?

Przy doborze etykiety warto zacząć od opakowania, warunków użytkowania i sposobu nanoszenia danych. Takie podejście pozwala połączyć wymagania techniczne z oceną materiałową. Dopiero na tej podstawie można dobrać materiał etykietowy, metodę druku i urządzenie.

Planujesz zmianę etykiet lub sposobu znakowania? Przekaż LIBELI informacje o opakowaniu, środowisku pracy i wymaganej trwałości nadruku. Pomożemy omówić parametry materiału i nadruku oraz dostępne informacje techniczne. Taka rozmowa nie zastępuje indywidualnej oceny obowiązków prawnych ani oceny zgodności całego opakowania.

Źródła i zakres opracowania

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 — w szczególności art. 3, 6, 7, 9, 12 oraz załączniki I i II.
• Wytyczne Komisji dotyczące rozporządzenia (UE) 2025/40 — C/2026/3084, publikacja w Dzienniku Urzędowym UE: 10 czerwca 2026 r., w szczególności s. 1 i 14.
• FAQ Komisji Europejskiej dotyczące PPWR — wydanie drugie, sierpień 2026 r.; w szczególności część V, pytania 3 i 7, część VI oraz część VIII.

Opracowanie: 19 października 2026 r. Zweryfikowano przywołane fragmenty w wymienionych dokumentach. Wytyczne i FAQ pomagają w odczytywaniu przepisów, ale nie zastępują rozporządzenia. Opracowanie wyjaśnia wybrane problemy dotyczące etykiet. Nie stanowi audytu konkretnego wyrobu ani pełnego komentarza do rozporządzenia. Wnioski dotyczące przypadków granicznych wymagają oceny ich funkcji i konstrukcji.